โรคปากและเท้าเปื่อย (FMD) มีความรุนแรงและแพร่ระบาดได้อย่างรวดเร็ว สุกรป่วย

แสดงอาการซึม เบื่ออาหาร ไข้สูง ทำให้แม่สุกรที่อุ้มท้องเกิดการแท้งลูก ต่อมาเกิดเม็ดตุ่มใสเห็นได้ชัดเจนที่ จมูก ไรกีบ เต้านม และหัวนม) จากนั้นเม็ดตุ่มใสจะแตกออก ผิวหนังลอกหลุด เกิดเป็นบาดแผลรุนแรงถึงขั้นกีบหลุด ทำให้สุกรไม่อยากลุกขึ้นเดิน หรือเดินขากระเผลก หลังโก่งเวลาก้าวเดิน และส่งเสียงร้องเพราะความเจ็บปวด ส่วนใหญ่การระบาดของ FMD ในสุกรแต่ละครั้ง พบว่ามีสาเหตุมาปัจจัยต่าง ๆ ได้แก่ การขนส่งสุกร (รถ และอุปกรณ์การจับ) การมีฟาร์มโค กระบือ แพะแกะ อยู่ใกล้กับฟาร์มสุกร การมีสัตว์พาหะนำเชื้อโรค เช่น สุนัข แมว นก หนู อยู่ภายในฟาร์ม และการเข้าออกของบุคคลภายนอก อุปกรณ์ที่ใช้ในกระบวนการผลิตสุกร

เชื้อไวรัสที่ทำให้เกิด FMD ชื่อ Aphthovirus จัดเป็น non-enveloped single strand RNA เป็นไวรัสที่ไม่ทนต่อแสงแดด ความร้อน  ความแห้ง  และสภาพกรดด่าง โดยจะถูกทำลายที่ pH < 6.0 หรือ pH > 9.0 เชื้อไวรัส FMD จะมีชีวิตอยู่ได้ไม่เกิน 30 นาที เมื่ออยู่ในอุณหภูมิสูงกว่า 50 องศาเซลเซียส แต่ถ้าอยู่ในช่วงอุณหภูมิ 4-7 องศาเซลเซียส เชื้อไวรัส FMD จะอยู่ได้นานหลายเดือน และในสภาวะปกติเชื้อไวรัส FMD ที่ติดอยู่กับขน สามารถมีชีวิตอยู่ได้ถึง 4 สัปดาห์ 

เชื้อไวรัส FMD ถูกทำลายได้ง่ายด้วย Sodium carbonate (ปูนขาว) 4%, Sodium

hydroxide (โซดาไฟ) 2%, Citric acid 0.2% หรือยาฆ่าเชื้อที่มีส่วนผสมของฟอร์มาลิน หรือ กลูตาอัลดีไฮน์ หรือ ครีซอล หรือ ไอโอดีน (ชนิด ประเภท และอัตราส่วนของยาฆ่าเชื้อโรคที่ใช้ได้ผลกับเชื้อไวรัส FMD ให้ดูได้จากเอกสาร List of Disinfectants Approved by Environment Food and Rural Affairs

แนวทางการจัดการในกรณีเกิดโรคปากและเท้าเปื่อยในฟาร์มสุกร

1. คัดทิ้ง/ทำลายสุกรที่ป่วยเป็นโรค FMD โดยเร็ว ด้วยวิธีการเผาหรือฝัง
2. ให้การแก้ไขตามอาการป่วยที่พบ เช่น ไข้สูงให้ยาลดไข้ หรือซึม ไม่กินอาหาร ให้วิตามินแร่ธาตุและอิเล็คโตรไลท์ และให้ยาปฏิชีวนะเพื่อควบคุมการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อน
3. ล้างทำความสะอาดและฉีดน้ำยาฆ่าเชื้อภายในโรงเรือนหรือคอกสุกรให้ทั่ว (ห้ามใช้เครื่องล้างแรงดันสูงในโรงเรือนที่มีสุกรป่วย เพราะแรงดันน้ำจะกระจายเชื้อไวรัส FMD ไปทั่วบริเวณรอบ ๆ) ให้คัดสุกรที่ป่วยออกแล้วใช้น้ำยาฆ่าเชื้อราดพื้นคอกให้ทั่วโรงเรือนก่อน แล้วค่อยล้างทำความสะอาดและฆ่าเชื้อโรคตามปกติ
4. โรยปูนขาวให้ทั่วพื้นคอก ทางเดินภายในโรงเรือน และบริเวณโดยรอบโรงเรือน
5. ฉีดวัคซีน FMD ตามไทป์ของเชื้อไวรัส FMD ที่มีการระบาด หรือฉีดวัคซีนโรค FMDชนิด 3 ไทป์ ให้กับสุกรทุกตัวที่มีอยู่ในฟาร์ม (ปูพรม)
6. จำกัดพนักงานฟาร์มให้ทำงานอยู่ในโรงเรือนที่ตนเองรับผิดชอบเท่านั้น
7. จัดชุดทำงานที่เอาไว้ใช้จับสุกรเป็นโรค FMD โดยเฉพาะ และห้ามคนกลุ่มนี้ไปโรงเรือนอื่น
8. รับผิดชอบต่อสังคม โดยแจ้งให้ฟาร์มใกล้เคียงทราบ และระวังที่จะไม่นำเชื้อไวรัส FMD สู่ฟาร์มใกล้เคียง